تکنیک های خلاقیت : تکنیک DO IT چیست؟

تکنیک های خلاقیت راه های میان حل مسئله و یا دستیابی به راه حل های ناب هستند.

تکنیک DO IT ، یکی از این تکنیک هاست، تا بتوانیم بهترین راه حل را برای مسائلی که با آنها دست و پنجه نرم می کنیم، انتخاب نماییم.

DO IT یعنی چه؟

من اولین باری که نام این تکنیک را شنیدم، فکر کردم به معنی نجام بده ! هست

اما وقتی بیشتر درباره آن مطالعه کردم متوجه شدم که ترجمه عبارت انگلیسی (انجام بده!) نیست البته به کار بردن آن اشتباه نیست، زیرا در آخر باید بهترین ایده این را که به دست آورده ام، انجام دهیم.

  تکنیک DO IT هم مانند تکنیک اسکمپر از کنار هم قرار گرفتن سر واژه ۴ کلمه انگلیسی ساخته شده است.

این تکنیک ۴ مرحله دارد؛ هر کلمه یک مرحله است.

تعریف مسئله،ارائه راه حل، غربال ایده ها و در نهایت پیاده سازی ایده انتخاب شده حلقه نهایی این تکنیک هست. 

این چهار مرحله در کنار هم پازل حل مسئله را کامل می کنند.

 

D– تعریف مسئله (Define problem)

در مرحله اول لازم است مسئله را تعریف کنیم. این مرحله، مرحله واضح سازی و تجزیه و تحلیل است.

یادم می آید در دوران ابتدایی یکی از معلم هایمان همیشه می گفت (فهم السوال نصف الجواب) واقعا هم طور بود از آن زمان تا به امروز که با مسائل گوناگونی مواجه بودم.

مخصوصا از زمانی که با این تکنیک های حل مسئله آشنا شدم  اهمیت تعریف مسئله را بیشتر درک کردم.

زیرا گاهی وقتی مسئله را دقیق تعریف می کنیم، تازه متوجه می شویم که اصلا مسئله نبوده بلکه اهمال کاری ، بی هدفی یا … بوده.

آنچه که به هرچه واضح تر شدن مسئله کمک می کنه برسیدن سوال چرا است. بپرسیم : چرا این مسئله ایجاد شد؟ «چرا» پرسش ریشه یاب است . و پاسخ آن ما به سرچشمه مسئله می رساند.

برخی از متخصصان هم پیشنهاد کرده اند مسئله را در دو یا سه کلمه خلاصه کنید.

 

  × حواسمان باشد که در دام طرح و تعربف مسئله صرف نیفتیم×

 

O – تفکر باز  (Open mind)

پس از تعریف مسئله ذهن باز می شود تا راه های حل مسئله را ارئه کند.

تکنیک بارش فکری  در این مرحله بسیار کمک کننده است.

فکر خود را رها کنید کنید بگذارید آزادانه ایده هایش را مطرح کند. برای بالا بردن کیفیت این مرحله توصیه های زیر را جدی بگیرید: 

  • ایده ها یا راه حل هایتان را مکتوب کنید. (اگر نظرم من را بخواهید، می گویم از ابتدای تکنیک مکتوب پیش بروید، نوشتن شاید سخت باشه اما فوق العاده است، امتحانش هم مجانیه!)

 

  • در برابر وسوسه های شیطانی همین سه تا بسه مقاومت کنید. (برای محو کردن این وسوسه کنار کاغذتان را از یک تا بیست شماه گذاری کنید، و خود را ملزم کنید که جلو هر عدد یک ایده یا راه حل بنویسید. می دونم سخته اما شدنیه!)

 

  • تنها چیزی که در این مرحله هیچ هیچ هیچ اهمیتی ندارد، عملی بودن یا نبودن، درست بودن یا نبودن راه حل هایتان است. حتی به اندازه سر سوزن هم به آن فکر نکنید.

 

  • اولین راه حلی که می نویسیم، یک پر در دستانش دارد که با تمام قوا ما را قلقلک می دهد. و می گوید مرا اجرا کن! به او بگویید بعدا برمی گردید و با او بازی می کنید سپس لبخند بزنید و به سراغ راه حل بعدی بروید.

 

اگر هیچکدام از راه حل ها قابل اجرا نبود؛

– حتما قبل از شما کسان دیگری هم با این مسئله مواجه بوده اند و آن را با موفقیت پشت سر گذاشته اند. آنان را بیابید و خود را با آنها مقایسه کنید.

– از افراد متخصص در زمینه مورد نظرتان مشورت بگیرید.

 

اگر همه راه حل های ارائه شده خوب بودند؛

– در حل برخی از مسائل می توایند از چند راه حل ارائه شده استفاده کنید.

– اما اگر مجبور بودید تنها یک راه حل را انتخاب کنید از جدول تی (T) استفاده کنید. در یک سمت آن مزایای راه حل و در طرف دیگر معایب آن را بنویسید.

تکنیک های خلاقیت

 

I– شناسایی بهترین راه حل (Identify best solution)

حالا ایده هایمان را غربال می کنیم.

برایان تریسی می گوید نیمی از موفقیت داشتن ایده های خوب است و نیمی دیگر آن حذف ایده های خوب است.

می دانم که ایده هایتان را دوست دارید و کنار گذاشتن آنها برایتان سخت است؛ اما غربال ایده ها مرحله بعد را برایتان آسان می کند.

 

T– تبدیل (Transform)

آستین ها را بالا بزنید و برای عملی شدن راه حل ها و ایده هایتان اقدام کنید.

بعد از ارزیابی و انتخابِ بهترین ایده، حالا وقتِ این است که به عملی کردنِ ایده فکر کنید.

این مرحله‌ای است که فکر و ذهنیتِ شما می‌خواهد به یک چیزِ جدی تبدیل شود.

یک ایده‌ی خوب اگر بد اجرا شود نه تنها سودی ندارد، بلکه گاهی موجب زیان‌های جبران ناپذیر می‌شود.

این مرحله ممکن است به انرژی و زمان بیشتری نیاز داشته باشد.

 

حالا بیایید چند مثال تکنیک DO IT را بررسی کنیم:

تکنیک DO IT

مثلا یک معلم

D   تعریف مسئله: هنگامی که درس می دهم در کلاس همهمه است.

هدف؟

می خواهم هنگام تدریس همه توجه کنند.

 

تعریف کوتاه: جلب توجه

 

O –  تفکر باز:(ارائه راه حل)

  • فریاد بزنم «ساکت»
  • وضع قوانین سخت
  • تدریس نکنم و گوشه ای بنشینم تا کلاس ساکت شود
  • سوت زدن
  • خیره نگاه کردن به شاگردان
  • تدریس با بازی
  • تدریس با پاورپوینت
  • پخش فیلم
  • انجام کارهای عملی و فعال کردن همه شاگردان
  • ۳ دقیقه استراحت دادن بدون دلیل
  • سوال پرسیدن
  • و …

 

Iشناسایی بهترین راه حل

معلم بسته به مهارت خود یک یا چند مورد را انتخاب می کند. البته در این مثال همه موارد قابل استفاده هستند. این هم یکی از شیرینی ها تدریسه.

 

Tتبدیل

اجرای ایده معلم می تواند در هر کلاس یک ایده را امتحان کند. آزمون و خطا کند تا در اجرای ایده هایش ماهر شود.

 

تکنیک DO IT

مثلا یک پدر و مادر

D   تعریف مسئله: تمرکز فرزندم پایین است.

چرایی؟ چون وقتی بهش میگم اتاقت رو جمع کن، میگه باشه ولی انجام نمیده یا وقتی میگم درس بخون می بینم سر بازی نشسته 

هدف؟ می خواهم فرزندم به کاری که بهش میگم تمرکز کنه تعربف کوتاه: فرزندم تمرکز کند.

O –  تفکر باز:(ارائه راه حل)

  • در اینترنت سرچ کنم
  • از یک مشاور متخصص راهنمایی بگیرم
  • روش صحبتم را تغییر دهم
  • شاید مسئله چیز دیگر است ولی من تصور می کنم تمرکز است.
  • چند کار را همزمان به او نگویم 
  • آنچه را که می خواهم انجام دهد به بخش ها کوچک تقسیم کنم
  • برنامه خواب و خوراکش را منظم کنم
  •   از خودم بپرسم آیا به اندازه کافی بازی میکنه؟
  • آیا اصلا لازمه که این را به او بگم؟
  • آیا می دونم روش یادگیری فرزندم چه شکلیه؟
  • و …

 

Iشناسایی بهترین راه حل

مثلا این پدر مادر گزینه مشورت گرفتن از یک متخصص را انتخاب می کنند.

 

Tتبدیل

اجرای ایده شامل: گرفتن وقت مشاوره، حضور در جلسه مشاوره و انجام توصیه های مشاور است.

 

تکنیک DO IT

مثلا یک نوجوان

D   تعریف مسئله: پول ندارم…

چرایی؟

  • دوست دارم موبایل داشته باشم.
  • دوستانم موبایل دارند. می خواهم از شبکه های اجتماعی استفاده کنم.
  • چون عاشق عکاسی هستم یک دوربین خوب لازم دارم که همیشه همراهم باشه . چون موبایل قبلی ام قدیمه و خراب شده و …

تعریف کوتاه: موبایل می خواهم ( مسئله از پول به موبایل رسید) 

O –  تفکر باز:(ارائه راه حل)

  • از پدر مادرم بخوام برام بخرن یا پول خرید را بهم بدن 
  • خودم کسب درآمد کنم و پول گوشی را دربیاورم
  • قرض بگیرم، یا پول را یا موبایل را 
  • کلا موبایل رو فراموش کنم 
  • فروختن چیزهایی که دیگران حاضرند بابت آن پول بپردازند و خودم همه به آنها نیاز ندارم مثل: کتاب های خوانده شده، برخی از وسایل بازی یا ورزشی، کلکسیون و …
  • ارائه خدمات مثلا تدریس به همکلاسی هایی که درس ضعیف تری دارند یا بچه های کوچک تر
  •   مذاکره با فروشنده برای پرداخت قسطی پول
  • استفاده از پس انداز
  • دزدی
  • و …

Iشناسایی بهترین راه حل

مثلا نوجوان مثال ما گزینه کسب درآمد برای پرداخت هزینه موبایل را انتخاب می کند.

Tتبدیل

برای به اجرایی شدن ایده اش تصمیم می گیرد سه ماه تابستان را در یک مغازه شاگردی کند و درآمدش را برای خرید گوشی کنار بگذارد. 

یا در ایام مدرسه به همکلاسی هایی که درس ضعیف تری دارند یا به دانش آموزان سال های پایین تدریس کند و حق التدریسش را برای خرید گوشی کنار بگذارد و …

تکنیک DO IT

مثلا مدیر یک شرکت

D   تعریف مسئله: یک شرکت تولید میز و صندلی می خواهد صندلی های راحت تر تولید کند.

چرایی؟ سفت بودن صندلی ها

هدف: رضایت مشتری تعریف کوتاه: صندلی راحت

O –  تفکر باز:(ارائه راه حل)

  • استفاده از ابر
  • استفاده از فوم سرد
  • قرار دادن برجستگی برای پرکردن گودی کمر
  • استفاده از چوب به جای آهن
  • استفاده از چرخ
  • استفاده از رویه های نخی
  • و …

 

Iشناسایی بهترین راه حل

صندلی ابری با بالش کمری

 

Tتبدیل

تولید صندلی های ابری با بالش کمری

 

جمع  بندی تکنیک   DO IT

این تکنیک شامل چهار مرحله بود؛

  1. تعریف مسئله
  2. ارائه راه حل ها
  3. انتخاب بهترین راه حل
  4. و اجرا 

 

همان طور که در مثال ها مشاهده کردید هر فردی در هر جایگاهی می تواند برای پیشرفت و بهبود کارش و حل مسائل خود از آن استفاده نماید.

 

 

موفق و خلاق باشید

محدثه محمدی

 

 

 

مي‌توانيد آن را با دوستانتان به اشتراك بگذاريد

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code